„To przez niego”, „to przez nich”, „to przez los”…
Większość ludzi nawet nie zauważa momentu, w którym oddaje odpowiedzialność za swoje życie na zewnątrz. Dzieje się to bardzo subtelnie. Ktoś nas zranił, ktoś zawiódł, ktoś odszedł, ktoś powiedział o jedno słowo za dużo. I oczywiście – życie bywa bolesne, a ludzie naprawdę potrafią ranić. Radykalne Wybaczanie nie polega przecież na zaprzeczaniu rzeczywistości ani na udawaniu, że nic się nie wydarzyło.
Problem zaczyna się wtedy, gdy całe nasze samopoczucie uzależniamy od zachowań innych ludzi i od okoliczności zewnętrznych. Gdy zaczynamy wierzyć, że nasze emocje są czymś, co „robią nam” inni.
Wiele osób słysząc o „wyjściu z roli ofiary”, myśli od razu o człowieku, który nie potrafi stawiać granic, pozwala sobą manipulować albo zgadza się na złe traktowanie. Oczywiście czasem tak właśnie jest. Jednak w pracy z emocjami i w Radykalnym Wybaczaniu chodzi o coś znacznie głębszego.
Można być bardzo silnym człowiekiem, mieć swoje zdanie, dobrze funkcjonować zawodowo, pomagać innym, a jednocześnie nadal żyć w świecie ofiar. Wystarczy, że nasze emocje i poczucie wartości są stale uzależnione od tego, co zrobi lub czego nie zrobi ktoś inny.
Trzy biznesy – czyli gdzie kończy się twoja odpowiedzialność
Bardzo bliska jest mi koncepcja trzech biznesów, o której mówi Byron Katie. Uważam, że niezwykle trafnie pokazuje ona, dlaczego ludzie cierpią psychicznie i emocjonalnie bardziej, niż muszą.
Według niej istnieją trzy rodzaje „biznesów”. Jest twój biznes, czyli twoje myśli, emocje, decyzje i działania. Jest biznes innych ludzi – ich wybory, reakcje, emocje i zachowania. I jest jeszcze „biznes Boga”, czyli wszystko to, nad czym człowiek nie ma żadnej kontroli: pogoda, choroby, śmierć, wojny, katastrofy czy po prostu nieprzewidywalność życia.
Większość ludzi funkcjonuje głównie w dwóch ostatnich obszarach. Próbują kontrolować innych, przewidywać przyszłość, zmieniać ludzi, wpływać na ich emocje albo walczyć z rzeczywistością. A potem pojawia się frustracja, złość, bezsilność i poczucie krzywdy.
Tymczasem prawdziwy spokój zaczyna się dopiero wtedy, gdy człowiek wraca do swojego biznesu.
Nie masz wpływu na to, co ktoś myśli o tobie. Nie masz wpływu na to, czy ktoś cię wybierze, pokocha albo zrozumie. Nie masz wpływu na emocje innych ludzi. Nie masz też wpływu na wiele wydarzeń życiowych.
Masz natomiast wpływ na siebie. Na to, co zrobisz z własnym bólem. Jak zadbasz o swoje granice. Jak przeżyjesz emocje i jakie znaczenie nadasz temu, co cię spotyka. I to zmienia wszystko.
Moment, w którym przestałam oddawać innym władzę nad swoimi emocjami
Pamiętam moment w swoim życiu, w którym zaczęłam naprawdę rozumieć, czym jest odpowiedzialność za siebie. Nie ta toksyczna odpowiedzialność, w której człowiek bierze na siebie cały świat i czuje się winny za emocje wszystkich wokół. Chodziło o coś zupełnie innego.
Przez długi czas wydawało mi się, że to inni „powodują” moje emocje. Czyjeś słowa wywołują we mnie złość, czyjeś zachowanie daje mi poczucie odrzucenia albo czyjaś obojętność sprawia, że cierpię. I oczywiście te sytuacje były impulsem, ale z czasem zaczęłam dostrzegać coś bardzo ważnego – emocje pojawiały się we mnie. To moje ciało je czuło. To ja je nosiłam. To ja nie umiałam ich wcześniej zauważać, nazywać i bezpiecznie uwalniać.
Kiedy zaczęłam pracować ze sobą głębiej, zauważyłam, że największą zmianę przyniosło mi nie analizowanie innych ludzi, ale nauczenie się kontaktu z własnym wnętrzem. Zaczęłam zauważać, gdzie w ciele czuję napięcie, gdzie pojawia się lęk, jak wygląda smutek, jak odczuwam złość. Przestałam od tych emocji uciekać i przestałam je wypierać.
I właśnie wtedy zobaczyłam coś niezwykle uwalniającego – nikt poza mną nie ma realnego wpływu na moje emocje. Ludzie mogą uruchamiać pewne procesy, dotykać ran, wywoływać reakcje, ale ostatecznie to ja jestem odpowiedzialna za to, co zrobię z tym doświadczeniem.
To był moment odzyskiwania własnej mocy. Bo dopóki wierzymy, że nasze emocje są całkowicie zależne od innych ludzi, dopóty oddajemy im władzę nad swoim życiem.
Duchowość nie może być ucieczką od odpowiedzialności
Żyjemy w czasach, w których coraz więcej osób interesuje się astrologią, numerologią, tarotem czy energią. I sama nie uważam, by było w tym coś złego. Dla wielu ludzi są to narzędzia do refleksji, zatrzymania się i spojrzenia na swoje życie z większej perspektywy.
Problem zaczyna się wtedy, gdy człowiek przestaje traktować je jako inspirację, a zaczyna jako wyrocznię, która decyduje za niego.
Dzisiaj jest nów księżyca – tym razem w Byku. Dla wielu osób będzie to symbol nowego początku, zatrzymania albo pracy z energią obfitości i bezpieczeństwa. I dobrze, jeśli staje się to okazją do refleksji nad sobą.
Niebezpieczny moment pojawia się wtedy, gdy człowiek zaczyna zrzucać odpowiedzialność za swoje życie na układ planet, karty albo „energię”.
„Nie mogę podjąć decyzji, bo astrologicznie to zły moment”.
„Nie wyszło mi przez retrogradację”.
„Mam taki numer drogi życia, więc zawsze będę cierpieć”.
Wtedy znowu wracamy do świata ofiar – tylko w bardziej duchowym opakowaniu.
A przecież nawet jeśli wierzymy w symbole, energię czy cykliczność natury, nadal to człowiek podejmuje decyzje. Nów księżyca może być pięknym momentem na intencję i zatrzymanie, ale nie wykona za nas pracy wewnętrznej. Nie uleczy naszych ran, nie nauczy nas stawiania granic i nie uwolni nas od starych schematów. To zawsze jest droga człowieka.
Odpowiedzialność nie oznacza dźwigania całego świata
Wiele osób, zaczynając rozwój duchowy albo pracę nad sobą, wpada w drugą skrajność. Zaczynają brać odpowiedzialność za wszystkich i za wszystko. Za emocje partnera, dzieci, rodziców, klientów, znajomych. Chcą wszystkich ratować, naprawiać i uzdrawiać.
To również nie jest wolność.
Radykalne Wybaczanie nie uczy brania odpowiedzialności za cudzy biznes. Ono uczy wracania do własnego życia. Do własnych emocji, decyzji i wyborów. Nie jesteś odpowiedzialny za to, że ktoś zachowuje się niedojrzale. Nie jesteś odpowiedzialny za to, że ktoś nie chce się zmienić. Nie jesteś odpowiedzialny za cały świat.
Jesteś odpowiedzialny za siebie. I właśnie tutaj zaczyna się prawdziwa zmiana.
Powrót do siebie
Wyjście ze świata ofiar nie dzieje się w jeden dzień. To proces. Czasem bardzo trudny, bo wymaga uczciwego spojrzenia na siebie i rezygnacji z przekonania, że nasze życie zmieni się dopiero wtedy, gdy zmienią się inni ludzie.
Ale kiedy człowiek zaczyna wracać do siebie, do własnych emocji i własnej sprawczości, pojawia się coś niezwykle cennego – wewnętrzny spokój. Nie dlatego, że świat nagle staje się idealny, ale dlatego, że przestajemy oddawać mu władzę nad swoim wnętrzem.
Jeśli czujesz, że pewne emocje, relacje albo schematy wciąż wracają i chcesz spojrzeć na nie głębiej, być może to dobry moment, by dać sobie przestrzeń na wewnętrzną pracę.
Sesje Radykalnego Wybaczania oraz hipnoterapia pomagają lepiej zrozumieć siebie, dotrzeć do źródeł emocjonalnych reakcji i odzyskać poczucie wpływu na własne życie – spokojniej, bardziej świadomie i w zgodzie ze sobą.